Sectorrapportage: aanbestedingen energie

Uitgangspunten

• Periode: Deze analyse heeft betrekking op de periode 1 januari 2027 tot en met 31 december 2025, op basis van de publicatiedatum.
• Buiten beschouwing gelaten:
  • Onderhandse procedures
  • Aanbestedingen met betrekking tot een dynamisch aankoopsysteem
• In de analyse opgenomen: Aanbestedingen die via TenderNed zijn uitgevoerd en aanbestedingen die via een tSender zijn verlopen.
• Gebruikte dataset: De gepresenteerde cijfers zijn gebaseerd op informatie uit de publicaties op het aankondigingenplatform.
• De analyse baseren we op de hieronder vermelde CPV-codes.

CPV-codes

Onder de aanbestedingsmarkt energie verstaan wij de CPV-codes die vallen onder hoofdcategorie 09000000-3 Aardolieproducten, brandstof, elektriciteit en andere energiebronnen.

Aantal aanbestedingen energie

Het aantal energie-aanbestedingen tussen 2017 en 2025 varieerde per jaar:

• 162 in 2017
• 118 in 2018
• 135 in 2019
• 99 in 2020
• 114 in 2021
• 121 in 2022
• 149 in 2023
• 111 in 2024
• 106 in 2025

Gemiddeld vonden er in deze periode jaarlijks 124 energie-aanbestedingen plaats.

Aantallen per procedure

Het grootste gedeelte van de aanbestedingen voor energie verliep tussen 2017 en 2025 via een openbare procedure. In 2022 en 2023 is er een toename te zien van het gebruik van de onderhandelingsprocedure zonder voorafgaande oproep tot mededinging.

Aantallen per type aanbestedende dienst

Tussen 2017 en 2024 voerden publiekrechtelijke instellingen de meeste energie-aanbestedingen uit. Onder publiekrechtelijke instellingen vallen onder andere scholen, musea en veiligheidsregio’s. 2025 laat een ander beeld zien, dat jaar werden de meeste aanbestedingen gedaan door gemeenten.
Ook speciale-sectorbedrijven zijn verantwoordelijk voor een aanzienlijk deel van de aanbestedingen.

Provincies hadden daarentegen maar een beperkt aantal energie-aanbestedingen op hun naam staan, net als de Rijksoverheid (ministeries en rijksorganisaties). Dit lijkt een logisch gevolg van het aantal aanbestedende diensten per type. Er zijn slechts 12 provincies en een beperkt aantal ministeries en rijksorganisaties, maar er zijn meer dan 1.600 publiekrechtelijke instellingen en 85 speciale sectorbedrijven geregistreerd op TenderNed. Ook telt ons land ruim 350 gemeenten.

Aantal aankondigingen van opdracht per maand

Gemiddeld genomen startten de meeste energie-aanbestedingen in de periode van 2019 tot en met 2025 in de maand mei, gevolgd door september en oktober.

In augustus werden steevast de minste opdrachten aangekondigd, maar ook januari en december zijn rustige maanden. Deze terugval zien we ook bij andere aanbestedingen.

2022: sancties tegen Rusland

Op 8 april 2022 stelde de Europese Unie sancties tegen Rusland in. Door de sancties is het verboden om overheidsopdrachten aan een Russische partij te gunnen of voort te zetten. Lopende contracten met Russische partijen moesten uiterlijk per 1 april 2023 zijn stopgezet. Dit zorgde in juni 2022 in een piek van het aantal aankondigingen van opdrachten. 

Procedure

In 2022 en 2023 is de onderhandelingsprocedure zonder voorafgaande oproep tot mededinging veel vaker toegepast. De Russische sancties zorgen ervoor dat het moeilijker is om een partij te vinden. In 40% van de gevallen dat zo'n is ingezet, gaven aanbestedende diensten als verklaring dat er via een openbare procedure geen geschikte inschrijving is gevonden en 12% gaf spoed als reden op.

Gebruik CPV-codes

In de periode tot 2022 viel bijna de helft van de energie-aanbestedingen onder CPV-code 09300000-2 Elektriciteit, verwarming, zonne- en kernenergie. Door de sancties tegen Rusland zagen we in 2022 een heel ander beeld, waarbij meer dan de helft onder de code 09100000-0 Brandstoffen valt, oftewel gasvormige brandstoffen. 

Meer informatie

• Sectordossier energie op pianoo.nl
• Belangrijkste energiestatistieken 2020 op iea.org (in het Engels)
• Energiemarktplaats op groendus.nl