In de periode van 2018 tot en met 2025 is het aantal gunningen via een onderhandelingsprocedure zonder voorafgaande oproep tot mededinging (ook bekend als 'Onderhandeling zonder bekendmaking', of OZB) verdrievoudigd, van 510 in 2018 naar 1.642 in 2025. Dit blijkt uit analyse van gegevens uit TenderNed.
Uitgangspunten
- Periode: Deze analyse heeft betrekking op de periode 1 januari 2018 tot en met 31 december 2025, op basis van de publicatiedatum.
- Buiten beschouwing gelaten:
- Onderhandse procedures
- In de analyse opgenomen: Aanbestedingen die via TenderNed zijn uitgevoerd en aanbestedingen die via een tSender zijn verlopen.
- Gebruikte dataset: De gepresenteerde cijfers zijn gebaseerd op informatie uit de publicaties op het aankondigingenplatform.
Onderhandelingsprocedure zonder voorafgaande oproep tot mededinging
De onderhandelingsprocedure zonder voorafgaande oproep tot mededinging biedt een aanbestedende dienst de mogelijkheid direct te starten met een onderhandeling om vervolgens de gunning te publiceren. In de artikelen 2.32 tot en met 2.37 van de Aanbestedingswet 2012 staat deze procedure beschreven. Deze procedure mag alleen toegepast worden in uitzonderlijke gevallen.
Procedure toepassen
Aanbestedende diensten mogen deze procedure alleen toepassen als sprake is van één van de onderstaande omstandigheden:
- Er zijn geen of geen geschikte inschrijvingen.
- De opdracht kan maar door één specifieke ondernemer uitgevoerd worden
- De opdracht heeft dwingende spoed.
- De opdracht komt voort uit een prijsvraag.
- Er is sprake van aanvullende werken, diensten of leveringen bij een bestaande opdracht.
- Bij andere toepassingen:
- Voor op de grondstoffenmarkt genoteerde en aangekochte leveringen.
- Voor de aankoop van leveringen of diensten tegen bijzonder gunstige voorwaarden bij een leverancier die definitief zijn handelsactiviteit stopzet (faillissement) of een vergelijkbare procedure.
- Voor de levering van producten die uitsluitend voor onderzoek, proefneming, studie of ontwikkeling worden vervaardigd en waarvan de productie niet in grote hoeveelheden plaatsvindt met het doel de commerciële haalbaarheid van het product vast te stellen of de kosten van onderzoek en ontwikkeling te delgen.
Omstandigheden die het vaakst voorkomen
- In ruim 60% van de gevallen wordt aangegeven dat de opdracht maar door één specifieke ondernemer uitgevoerd kan worden.
- Bij 20% wordt als reden vermeld dat er geen geschikte inschrijvingen zijn ontvangen bij een eerdere procedure.
- Dwingende spoed wordt in ongeveer 6% van de gunningen als reden opgegeven.